Spirituele Reis: de Schoonheid van Tibet

Ga mee naar de meest ongerepte delen van Tibet…. De mooiste gebieden, waar nauwelijks toeristen komen. We rijden over uitgestrekte vlaktes met yaks en nomadententen en over besneeuwde bergpassen vol wapperende gebedsvlaggen. We maken gebedsdiensten van monniken mee, wandelen bij een heilig meer, lopen naar kluizenaarsgrotten, enzovoort. Een reis door Tibet om nooit te vergeten.

De Tibetanen zijn een spiritueel volk. Hun leven staat in het teken van pelgrimstochten, mantra’s, thanka’s, prosternaties, bezoek aan heilige bergen, meren, kloosters en grotten. In Tibet is men in materiële zin arm, maar in geestelijk opzicht rijk. De spirituele tradities worden in Tibet al eeuwen doorgegeven. Wij kunnen veel leren van de Tibetaanse cultuur, waarin het streven naar compassie en verlichting centraal staat.

Deze reizen zijn geschikt voor mensen die openstaan voor verrassingen en wonderen. We wijken sterk af van de gebaande paden. Over het algemeen bezoeken we niet de meest toeristische trekpleisters van Tibet, zoals Lhasa en de Mt. Everest. In de delen van Tibet waar wij komen, worden wij westerlingen zelf door de lokale bevolking nog als bezienswaardigheid beschouwd!

We reizen met eigen vervoer, met Tibetaanse chauffeurs. We nemen regelmatig de tijd om van het landschap te genieten. We maken prachtige wandelingen. We lopen kora’s rond mani-muren en maken tempelceremonies mee. We zien duizenden jaks, gebedsvlaggen en stoepa’s.

Reis naar Surmang in Oost Tibet

Deze reis door Oost Tibet begint in Xining, aan de noordoostelijke rand van het Tibetaanse plateau. En eindigt in het klooster van de Trungpa’s, in het afgelegen gebied van Surmang Dudtsi-til. Chögyam Trungpa Rinpoche (1939-1987) is de oprichter van de Shambhala Meditatiecentra en auteur van veel boeken over het Tibetaans boeddhisme.

Op onze weg naar Surmang bezoeken we verschillende plaatsen zoals de heilige berg Achung Namdzong, de Milarepa torens bij Dzamtang, de kloosters Sechen en Dzogchen, de geboorteplaats van Koning Gesar, het orakelmeer Yilhun Lhatso en de kluizenaarsgrot van Mipham de Grote (1846-1912). Tevens gaan we naar Tongren, het mekka van de Tibetaanse schilderkunst.

Dag 1-2

De reis begint in Chengdu (of eventueel Beijing), vanwaar je naar Xining vliegt. We overnachten in de buurt van het vliegveld en rijden de volgende dag naar het prachtige klooster Shyachung. Dit klooster werd in de 13e eeuw gesticht door Karma Pashi, de tweede Karmapa, en heeft indrukwekkende Vajrayogini-beelden. Het uitzicht van het klooster over de Gele Rivier is schitterend.

Dag 3

We maken een wandeling tegen de helling van de berg Achung Namdzong omhoog, naar de grottempel waar Lhalung Pelgyi Dorje (een vroege manifestatie van Trungpa’s) zich in de 9e eeuw verborg.

Dag 4-9

We rijden naar Tongren, het mecca van de Tibetaanse thangka- schilderkunst. We bezoeken diverse tempels en schilderateliers alvorens we onze route in zuidelijke richting vervolgen. In de binnenlanden van Amdo verblijven we in ruige, primitieve plaatsen die zelden door toeristen worden bezocht. Hier zijn veel beelden en tempels gewijd aan Koning Gesar. We eten yoghurt bij de nomaden en zien talloze vossen, hertjes en roofvogels. Er zijn bijzondere chörtens, bergen vol gebedsvlaggen en heel bijzonders kloosters. Het weidse hoogland wordt afgewisseld met groene valleien.

Dag 10-12

We rijden door  bossen en ravijnen naar Dzamtang. De Milarepa-torens bij Dzamtang behoren tot de fraaiste architectuur van Tibet. Via Drango bereiken we Kandze, een bruisend handelscentrum met leuke markten en winkels. Midden in de stad, aan een kleine steeg, staat een mooie Mahakala tempel uit de 13 e eeuw. Deze tempel is bewaard gebleven, omdat ‘ie tijdens de Culturele Revolutie voor graanopslag werd gebruikt.

Dag 13

In de buurt van Manigango ligt het heilige meer Yilhun Lhatso. In de stenen rond dit meer zijn mantra’s gebeiteld, zoals Om Mani Padme Um. Het helderblauwe water, de bergen rondom, de vele gebedsvlaggen en de jaks zorgen samen met de mantra’s voor een sprookjesachtige sfeer.

Dag 14

Het Dzogchen klooster is een van de belangrijkste kloosters van de Nyingma traditie. In een prachtig dal, ruim een uur lopen achter het klooster, bevinden zich de de meditatiegrotten van Partrul Rinpoche (1808–1887)[en Mipham de Grote (1846-1912), twee invloedrijke meester in het Tibetaans boeddhisme.

Dag 15-16

Het klooster van Sershul is een van de grootse en meest actieve in dit gebied. Hier vinden regelmatig festivals plaats waar duizenden mensen op af komen. We overnachten in het klooster guesthouse, zodat we het leven van de monniken van nabij kunnen meemaken. Ze debatteren, maken mandala's, leren hun teksten, enzovoort.

Dag 17

De rit naar Yushu (3700 m.) voert langs de grootste mani-muur van Tibet, maar die is tijdens de aardbeving van april 2010 zwaar beschadigd. Dit geldt ook voor de rest van de stad. Yushu is grotendeels verwoest en de meeste mensen wonen hier nog altijd in tenten... Houd er rekening mee dat we hier in primitieve omstandigheden overnachten.

Dag 18-19

Bij het oude grottempeltje van Bida, dat dateert uit de 7e eeuw, lopen we een prachtige kora. Vervolgens rijden we door een adembenemend landschap naar Surmang Dudtsitil. Hier is geen hotel, dus voor onze overnachting moeten we iets improviseren. Het landschap is echter magisch: je raakt niet uitgekeken en uitgewandeld. Zelfs de meest rusteloze types zullen gaan hier spontaan even gaan zitten mediteren.

Dag 20-22

We rijden via Surmang Namgyeltse naar Nangchen. Onderweg zien we veel nomadententen. In tegenstelling tot Dudtsitil is Surmang Namgyeltse een rijk klooster met grote nieuwe tempels. Nangchen is een levendige plaats met een prachtig hoog gelegen klooster. Na een rustdag in Nangchen rijden we naar het vliegveld van Yushu, vanwaar we in de namiddag terugvliegen naar Xining.

Dag 23

's Middags vlieg je van Xining naar Chengdu, of desgewenst naar Beijing. Je kunt nog een paar dagen aan de reis vastplakken voor een bezoek aan de pandadierentuin of de theetuinen van Chengdu of de vele bezienswaardigheden van Beijing.

Dag 24

Vlucht van China (Chengdu of Beijing) naar Nederland.

Reis door Amdo en Kham

Deze reis voert door Amdo en Kham. Dit gebied ligt buiten de ‘Tibetaanse Autonome Regio’(TAR), maar is zeer Tibetaans. De Dalai Lama is hier geboren en bekende leermeesters als Sogyal Rinpoche en Chögyam Trungpa komen hier vandaan. De Tibetaanse cultuur is hier eigenlijk beter bewaard gebleven dan in de TAR: in Oost-Tibet kleden veel mensen zich op traditioneel Tibetaanse wijze en zijn talloze actieve kloosters. En bovendien: in Oost-Tibet komen nauwelijks toeristen!

De reis begint met een vlucht van Chengdu naar Xining. We bezoeken het hoog gelegen klooster Shyachung en klimmen naar de kluizenaarsgrotten van de Achung Namdzong. Vervolgens gaan we naar Tongren, het Mekka van de Tibetaanse schilderkunst. We wandelen rond de berg Drakar Tredzong, bezoeken de kloosters Sershul en Dzogchen en beroemde drukkerij van Derge. We mediteren bij een orakelmeer en wandelen door bosrijke dalen. Tenslotte rijden we over weidse hoogvlaktes met nomadententen en jaks via Kandze naar Lhagang. Uiteindelijk bereiken we Chengdu, vanwaar we terugvliegen naar Nederland.

Dag 1-2

De reis begint in Chengdu (of eventueel Beijing), vanwaar u naar Xining vliegt. We overnachten niet ver van het vliegveld in het plaatsje Ping An. De volgende ochtend rijden we door de geboortestreek van de Dalai Lama naar het hoog gelegen klooster Shyachung. Hier hebben we een prachtig uitzicht over het stroomdal van de Gele Rivier. Het is sfeervol klooster dat zelden door toeristen wordt bezocht. 

Dag 3-5

We rijden en wandelen door het National Park rond de berg Achung Namdzong en klimmen naar drie zeer hooggelegen grottempeltjes die uit de 9e eeuw dateren. Het uitzicht is adembenemend. Tussen de rode bergen ligt een meer en overal zijn gebedsvlaggen. We vervolgen onze tocht naar Tongren, het mecca van de Tibetaanse thangka-schilderkunst.

Dag 6-8

Een avontuurlijke rit over een slechte weg brengt ons in Tongde en Xinhai. De bewoners zien er prachtig uit in hun traditionele kleding. We maken een wandeling van een uur of vier rond de Drakar Tredzong. Dit is een heilige berg, een van de voornaamste 'krachtplaatsen' in Oost-Tibet.

Dag 9-10

We rijden door een uitgestrekt landschap via Mato naar Sershul. We lunchen in ruige dorpen, waar veel Tibetanen op traditionele wijze zijn gekleed. Hun rijdieren hebben ze over het algemeen ingeruild voor motorfietsen. Langs de weg staan hier en daar nomadententen, scholen en tempels.

Dag 11-12

Het gebied rond Sershul, Dzogchen en Derge is de streek waar beroemde Tibetaanse leermeesters als Sogyal Rinpoche en Chögyam Trungpa oorspronkelijk vandaan kwamen. In de kloosters waar zij hun opleiding genoten, maken wij nu  gebedsdiensten mee. We lopen kora's rond mani-muren en mediteren of mijmeren aan de oever van het heilige meer Yilhun Lhatso.

Dag 13-15

We vervolgen onze weg naar Derge. Derge is van oudsher beroemd om zijn ijzersmeden en zijn drukkerij. De drukkerij van Derge heeft de grootste collectie houtblokken voor het drukken van Tibetaanse boeken ter wereld. Er zijn meer dan 200.000 antieke houtblokken, daterend uit het begin van de 18e eeuw! De drukkerij is sinds een paar jaar weer in bedrijf. Je kunt hier Tibetaanse teksten en bedrukte gebedsvlaggen kopen.

Dag 16-18

Kandze is een bruisend handelscentrum met leuke markten en winkels. Midden in de stad, aan een kleine steeg, staat een mooie Mahakala tempel uit de 13 e eeuw. Deze tempel is bewaard gebleven, omdat 'ie tijdens de Culturele Revolutie voor graanopslag werd gebruikt. De rit naar Drango duurt ongeveer drie uur.

Dag 19-20

De tempel in het dorp Lhagang werd in de 7e eeuw door de Chinese prinses Wencheng gesticht en bevat een uit die tijd daterend Jowo-beeld. De omgeving van Lhagang is heel mooi, je kunt hier prachtig wandelen en paardrijden.

Dag 21-24

We rijden via Kangding, waarvandaan de theekaravanen naar Lhasa eertijds vertrokken, en Luding, naar Chengdu. We passeren een paar hoge passen voordat we naar het lage landschap rond de stad afdalen. Chengdu heeft mooie musea, grote theetuinen en een beroemde pandadierentuin. Je vliegt rechtstreeks van Chengdu naar Nederland.

Algemene Reisinformatie voor beide Tibet reizen

Het weer

In Oost-Tibet is het meestal prachtig weer, maar de temperatuur kan ’s avonds sterk dalen. Het kan 's nachts wel eens vriezen. Overdag varieert de temperatuur tussen de 12 en 25 graden en is de lucht meestal helder tot half bewolkt. Doorgaans blijft het droog.

De hoogte

De reis is naar Surmang is behoorlijk pittig in verband met de hoogte. Een goede lichamelijke en geestelijke conditie is daarom vereist. Deze reis is niet geschikt voor mensen met hart- of longaandoeningen.
Tijdens de reis door Amdo en Khan stijgen we geleidelijk. Klachten zullen daardoor over het algemeen beperkt blijven tot vermoeidheid bij lichte inspanning en misschien wat hoofdpijn. Ook voor deze reis is een goede lichamelijke en geestelijke conditie beslist vereist. En ook deze reis is niet geschikt voor mensen met hart- of longklachten.

Chronische kwalen, medicijngebruik

Wie een chronische aandoening heeft, zal daarvan in Tibet waarschijnlijk meer last hebben dan in Nederland. Dat geldt voor bijna alle kwalen en komt door de hoogte. Raadpleeg alstublieft uw huisarts. Ook wanneer u medicijnen gebruikt, bijvoorbeeld slaapmedicatie of antidepressiva, is het raadzaam uw huisarts te raadplegen.

Reiswijzigingen

Onvoorziene gebeurtenissen zijn geen uitzondering in Tibet. De autoriteiten kunnen zomaar besluiten dat een gebied niet langer toegankelijk is voor buitenlanders. Wegen kunnen door weersomstandigheden en wegwerkzaamheden onbegaanbaar worden. Als de route om dergelijke redenen wordt aangepast, worden geen extra kosten in rekening gebracht en ook geen deel van de reissom teruggestort.

Accommodatie

Waar mogelijk slapen we in middenklasse hotels (2-persoonskamers). Waar die niet aanwezig zijn, overnachten we in zeer eenvoudige logementen. Aan properheid en service kunnen die accommodaties sterk te wensen overlaten.

Aanbevolen literatuur:

Gyurme Dorje, Footprint Tibet, 3rd ed. (Footprint Handbooks, 2004). De beste reisgids voor dit gebied.

Alexandra David-Néel, Tibet, rovers priesters en demonen (Sirius en Siderius, 1987) beschrijft een groot deel van de route die wij rijden. Alexandra David-Néel (1868-1969) was een Franse ontdekkingsreizigster. Klik hier om een radioprogramma over haar te beluisteren.

Jean Chalon, Alexandra David-Néel, een leven lang op reis (Sirius en Siderius, 1986), biografie.

Kate Karko, Namma, A Tibetan Lovestory (Hodder and Stoughton, 2001), over het leven van nomaden in Oost-Tibet vandaag de dag.

Patrul Rinpoche, Woorden van mijn volmaakte leraar (Asoka, 2004), hét handboek voor het Tibetaans Tibetaans Boeddhisme. Geschreven bij het Dzogchen klooster, dat we onderweg bezoeken!

Chögyam Trungpa, Geboren in Tibet (Asoka, 2000), over zijn leven als jonge lama in Oost-Tibet en zijn vlucht in 1959.

Andreas Gruschke, The Cultural Monuments of Tibet’s Outer Provinces, The Gansu and Sichuan Parts of Amdo en The Qinghai Part of Kham, (White Lotus, 2001 resp. 2004), fraai geïllustreerde wetenschappelijke documentatie over Oost-Tibet.