Door: Leen Smets

Het boek gaat over imperfectie toelaten en kiezen voor authenticiteit. Over moed compassie en verbondenheid als je echt tegen jezelf kan zeggen “Ik ben goed genoeg”. Want angst, oordeel en eenzaamheid komen voort uit “zelfafwijzing”. De schrijfster noemt kiezen voor authenticiteit en het gevoel dat je goed genoeg bent in deze wereld een daad van verzet en wat het je oplevert is met hart en ziel leven.
Je kan het boek lezen als een ‘zelfhulpboek’ met aanwijzingen om bezield te leven maar dan zal de innerlijke criticus mee lezen of je leest het boek als een uitnodiging om bewust te leven.
Als rapportcijfer geef ik een 9 omdat ik voornamelijk in de opleiding merk dat het een constante aandacht van me vraagt om mezelf “goed genoeg” te vinden.

De schrijfster

Brené Brown is professor aan de universiteit van Houston waar ze jarenlang onderzoek deed naar kwetsbaarheid, moed, authenticiteit en schaamte. Ze onderzocht menselijk gedrag met als doel patronen op te sporen en te benoemen. Op basis van haar onderzoek kwam ze tot tien stellingen over een “bezield leven” : leven vanuit het gevoel dat je de moeite waard bent en dat het een levenslange reis is van : “Wat zullen anderen wel niet van me denken?” naar “Ik ben goed genoeg”
Ze kwam er achter dat sommige mensen ondanks moeilijke gevoelens bezielde mensen zijn die vertrouwen in zichzelf hebben, authentiek, liefdevol en zich verbonden voelen. Terwijl ze dacht dat bezielde mensen net zoals zij, hard werken, zich aan de regels houden, doorgaan tot iets perfect is, voortdurend proberen zichzelf beter te leren kennen enz. Ze ontdekte dat er iets veel belangrijker is voor een bezield leven: van jezelf houden, jezelf de moeite waard vinden.
Naar aanleiding van dit inzicht vond ze het nodig om in therapie te gaan. Ze is door een diepe dip geraakt en heeft er vervolgens bewust voor gekozen om te geloven in haarzelf en in de mogelijkheid om op een andere manier te leven. Ze zag dat het moedigste wat er is je eigen verhaal onder ogen te zien. Dat werken aan een bezield leven niet hetzelfde is als proberen een eindbestemming te bereiken maar dat het levenswerk is en dat zaken als moed, compassie en verbondenheid alleen tot hun recht komen als je ze dagelijks in de praktijk brengt. Wat naar mijn gevoel heel erg aansluit bij de coachopleiding.

120413101653-natpkg-orig-ideas-brene-brown-00012702-story-top

De Inhoud

Bezield leven is geen eenmalige keuze maar een proces, een levens-lange reis.
Daarvoor is het nodig om je eigen verhaal onder ogen te zien wat niet altijd gemakkelijk is omdat je daarin je kwetsbaarheid tegen komt.
We nodigen echter ook compassie en verbondenheid uit naar onszelf en naar anderen als we ons openstellen voor de kwetsbaarheid van onszelf en anderen.
En wat als we ons schamen over ons verhaal? Als we ondanks de schaamte in staat zijn ons verhaal onder ogen te zien en ermee naar buiten komen dan nodigen we moed uit. Schaamte heeft er namelijk een hekel aan om in woorden te worden gevangen en sterft een snelle dood als je erover praat.
Eerlijk en open praten over wie we zijn, over wat we voelen en wat we ervaren vraagt moed omdat we ons hierin kwetsbaar voelen. Naar mijn gevoel is dit als coach ook heel belangrijk omdat we mensen uitnodigen hetzelfde te doen in de begeleiding.
Bij het ontwikkelen van compassie putten we uit onze hele ervaring: ons lijden, onze empathie, maar ook onze wreedheid en angst. Want com-passie is een relatie tussen gelijken en is oprecht als we onze gedeelde menselijkheid erkennen.
Als we ons gezien, gehoord en gewaardeerd voelen en kunnen geven en ontvangen zonder te oordelen of beoordeeld te worden dan voelen we ons verbonden. Verbondenheid is tweerichtingsverkeer. We zijn trouwens gemaakt voor verbondenheid.
De reis naar een bezield leven is echter niet de weg van de minste weerstand. We moeten er bewust voor kiezen. Ons verhaal aan anderen vertellen, het leed van anderen voelen en werkelijk verbonden zijn is in deze individualistische wereld iets wat we niet halfslachtig kunnen doen.
Voor een leven vol moed, compassie en verbondenheid moeten we de mensen om ons heen aankijken en zeggen: “Ik ga er helemaal voor”
Maar wanneer we voortdurend bezig zijn om weg te lopen voor die aspecten van ons leven die niet passen bij wie we denken te moeten zijn, blijven we een buitenstaander in ons eigen verhaal en hebben we het gevoel dat we onszelf voortdurend moeten bewijzen. Wanneer we in staat zijn los te laten wat anderen ervan denken en ons verhaal onder ogen zien zoals het is dan geeft dat een gevoel van eigenwaarde : het gevoel dat je goed genoeg bent zoals je bent en dat je het waard bent liefde te ontvangen en erbij te horen. Een van de grootste verrassingen in haar onderzoek was dat aanpassing, juist het gevoel erbij te horen en daarmee werkelijke verbondenheid, in de weg staat! De behoefte om erbij te horen is het aangeboren menselijk verlangen om deel uit te maken van een groter geheel. Omdat het zo’n primaire behoefte is, proberen we daar vaak aan te voldoen door ons aan te passen en te streven naar goedkeuring. We horen er echter pas echt bij wanneer we ons authentieke, imperfecte zelf aan de wereld laten zien, en dat betekent dat ons gevoel erbij te horen nooit groter kan zijn dan de mate waarin we onszelf accepteren.
Daarom hebben we inzicht nodig in liefde en in onze behoefte erbij te horen, inzicht in wanneer en waarom we een goed gevoel van eigenwaarde elders zoeken in plaats van bij onszelf, en inzicht in de dingen die ons in de weg staan.

Wat weerhoudt ons om met hart en ziel te leven?

De schrijfster noemt het onze innerlijke kwelduivels die ons een gevoel van schaamte of schuld geven in de ZO spreken we van de innerlijke criticus die ons van alles influistert en ons het idee geeft dat we nooit goed genoeg zijn. Schaamte is dat benauwde gevoel dat ons het idee geeft dat we klein, waardeloos en nooit goed genoeg zijn.
Schaamte is in wezen de angst geen liefde waard te zijn.
Het is iets wat we allemaal kennen en alleen mensen die niet in staat zijn tot empathie en verbondenheid met anderen ervaren nooit schaamte.

Wat is goed te weten over schaamte?

• We zien er allemaal tegenop om over schaamte te praten.
• Hoe minder we over schaamte praten hoe meer grip het over ons krijgt.
• Gelukkig zijn we ook in staat om schaamtebestendigheid te ontwikkelen.
Schaamtebestendigheid is het vermogen om schaamte te herkennen, er constructief mee om te gaan zonder ons gevoel van eigenwaarde te verliezen en door die ervaring moed, compassie en verbondenheid ontwikkelen. Willen we dat schaamte ons leven gaat beheersen dan moeten we: verdringen, verzwijgen en veroordelen.
Als je streeft naar relaties gebaseerd op liefde, verbondenheid en het delen van persoonlijke verhalen, dan moet je uitgangspunt zijn: ik ben het allemaal waard.

De 10 wegwijzers voor een bezield leven

Kies voor authenticiteit (laat je angst voor wat anderen vinden los)

Wat heb je daarvoor nodig
• De moed om imperfect te zijn, grenzen te stellen en jezelf toestaan om kwetsbaar te zijn.
• De compassie die voortkomt uit de wetenschap dat we allemaal onze sterke en zwakke kanten hebben
• De verbondenheid die alleen mogelijk is wanneer je erin gelooft dat je goed genoeg bent

Heb compassie met jezelf (laat je perfectionisme los)

Een van de manieren waarop schaamte ons leven binnensluipt is via perfectionisme.
• Perfectionisme is niet hetzelfde als je best doen. Perfectionisme is de overtuiging dat we, als we perfect leven, er perfect uitzien, alles perfect doen, de pijn van verwijten, afkeuring en schaamte kunnen minimaliseren. Het is een vorm van zelfbescherming.
• Perfectionisme is geen vorm van zelfverbetering.
• Gezonde inspanning is op jezelf gericht: hoe kan ik beter worden? Perfectionisme is op de ander gericht: wat zullen ze ervan vinden?
Aardig zijn voor jezelf houdt in dat je warm en begripvol op jezelf reageert wanneer je lijdt, faalt of een gevoel van tekortschieten ervaart, in plaats van je pijn te negeren of jezelf te kwellen met zelfkritiek.

Ontwikkel meer veerkracht (laat zelfverdoving en machteloosheid los)

Waaruit bestaat veerkracht?
Vijf factoren zijn het meest kenmerkend voor veerkrachtige mensen.
• Ze zijn vindingrijk in het oplossen van problemen.
• Ze zijn bereid hulp te zoeken.
• Ze weten dat ze iets kunnen doen om met hun gevoelens om te kunnen gaan.
• Ze worden gesteund door hun omgeving en hebben een goede band met anderen.
Vanuit het fundament van spiritualiteit komen er nog drie andere patronen naar voren die essentieel bleken te zijn:
• Een hoopvolle levenshouding.
• Een kritische opstelling ten opzichte van verwachtingen van anderen en jezelf.
• De bereidheid te stoppen met zelfverdoving en moeilijke gevoelens te aanvaarden.

Cultiveer dankbaarheid en geluk (laat je gevoel van schaarste en je angst voor het duister los)

De schrijfster dacht dat gelukkige mensen dankbare mensen waren maar ze ontdekte drie patronen waaruit bleek dat het andersom was.
• Die mensen die zichzelf gelukkig noemden, gaven zonder uitzondering aan dat ze actief dankbaarheid beoefenden.
• Dat zowel geluk als dankbaarheid werd beschreven als spirituele beoefening die samenhing met een geloof in menselijke verbondenheid en een hogere macht.
• Dat er een verschil is tussen blijdschap en geluk, en dat het eerste een menselijke emotie is die samenhangt met omstandigheden en het tweede een spirituele manier van in de wereld staan die samenhangt met de beoefening van dankbaarheid.

Vertrouw op je intuïtie en durf te geloven (laat je behoefte aan zekerheid los)

Intuïtie en geloof zijn belangrijke patronen in een bezield leven.
Volgens Chris Kersten is het belangrijk bij belangrijke beslissingen zowel de ‘ja’s’ als de ‘neens’ volledig te doorvoelen en dan de beslissing over te laten aan God. Ik denk dat de schrijfster God als intuïtie benoemt.
Intuïtie is niet een enkele manier van weten maar ons vermogen om onzekerheid te verdragen en onze bereidheid om te vertrouwen op de vele manieren waarover we beschikken om tot kennis en inzicht te komen, waaronder instinct, ervaring, geloof en rede.

Geef je creativiteit de ruimte (Laat je neiging jezelf met anderen te vergelijken los)

Vergelijken leidt tot de dwingende paradox ’aanpassen en uitblinken’. En daarbij draait het niet om zelfacceptatie, verbondenheid en authenticiteit, maar om net zo zijn als iedereen, maar dan beter.

Neem de tijd om te spelen en te rusten (Laat uitputting als statussymbool en productiviteit als maatstaf voor eigenwaarde los)

Het belang van spelen en rusten:
• is een essentieel onderdeel van een bezield leven.
• is ogenschijnlijk doelloos(daar komt algauw schaamte om de hoek kijken omdat onze eigenwaarde meestal gekoppeld is aan presteren.)
• vormt het brein
• helpt empathie te ontwikkelen
• helpt bij het omgaan met complexe sociale groepen
• vormt de kern van creativiteit en innovatie
• is belangrijk voor onze gezondheid
Het tegengestelde van spelen is depressief zijn. Als we onze biologische geprogrammeerde behoefte aan spelen respecteren, verandert dat de manier waarop we werken volledig.

Breng kalmte en stilte in je leven(Laat stress als leefstijl los)

De mensen die ze interviewde waren niet vrij van stress en waren ook niet tegen stress, maar waren zich van stress bewust en brachten kalmte en stilte in leven en maakten daar de regel van en niet de uitzondering.
Kalme mensen zijn mensen die bewust naar gecompliceerde situaties
kunnen kijken en hun gevoelens kunnen voelen zonder direct te reageren op sterke emoties als angst en woede.
Kalmte en stilte kunnen we in ons leven brengen.

Streef naar zinvol werk (Laat je onzekerheid en je opvattingen over wat je “zou moeten” los)

Al vroeg in haar onderzoek werd het duidelijk dat ‘zinvol werk’ nodig is om een bezield leven te leiden.
De innerlijke criticus kan zinvol werk in de weg staan doordat hij ons doet twijfelen aan onze talenten.
In haar onderzoek kwam ze tot de volgende bevinding:
• We hebben allemaal talenten. Door die te ontwikkelen en de wereld daarin te laten delen, geven we ons leven richting en zin.
• Wanneer we onze talenten verspillen, lijden we daaronder.
• De wereld laten delen in onze talenten is de beste manier om verbondenheid met God te ervaren.
• Het vraagt grote inzet om onze talenten te gebruiken voor zinvol werk, want dat is vaak niet het werk dat brood op de plank brengt.
• Niet alleen onze talenten zijn uniek, maar zijn ook wat ons leven zin geeft.
Onze innerlijke criticus echter hamert graag op wat we ‘zouden moeten’ of ‘horen te doen’, en haken daarbij in op ons perfectionisme en ons idee dat we ons moeten aanpassen, het anderen naar de zin moeten maken en onszelf moeten bewijzen.
Twijfels en onzekerheid overwinnen heeft alles te maken met geloven dat je genoeg bent en loslaten wat je volgens de wereld zou moeten zijn.
We kunnen ons afvragen waar onze passie ligt en daarvoor gaan want de wereld heeft mensen nodig met passie.

Lach, zing en dans (Laat het idee dat je altijd beheerst moet zijn en ‘normaal’ moet doen los)

We zijn van nature sociale wezens waardoor we instinctief de neiging hebben onze vreugde met anderen te delen.
Door te lachen, zingen en dansen:
• Creëren we een emotionele en spirituele band.
• Worden we eraan herinnert waar het echt toe doet namelijk dat we er niet alleen voor staan als we: getroost willen worden, iets te verwerken hebben, iets te vieren hebben en inspiratie op doen.

Tijdens de driedaagse werd ik eraan herinnerd waar het echt toe doet :
Deel uit maken van een groep bezielde mensen met als motto: “Mijn verhaal doet ertoe, omdat ik ertoe doe”. Ik zie ons als een beweging van mensen die hun rommelige, imperfecte, ongeregelde, prachtige, verdrietige en gelukkige leven, vol met van alles om dankbaar voor te zijn, aan elkaar laten zien. Hoewel capabel willen zijn nog een thema voor me blijft heb ik bij jullie mogen ervaren dat ik “goed genoeg” ben ook al bracht ik geen zelfbegeleidingsplan. Ik heb moed, compassie en verbondenheid ervaren en ben jullie hiervoor heel dankbaar.